Τελικά, το εκλογικό αποτέλεσμα είναι συντριπτική ήττα του Τραμπ, όμως δεν σημαίνει απαραιτήτως και ήττα του τραμπισμού. Αυτό θα κριθεί στο εγγύς μέλλον και θα φανεί από το πώς οι Δημοκρατικοί θα διαχειριστούν τη νέα τους δύναμη. Η ιστορία των τελευταίων τριάντα ετών δείχνει ότι οι Δημοκρατικοί δεν μαθαίνουν από τα λάθη τους. Δεν ξέρουν πώς να χειριστούν μια συντριπτικά προς το μέρος τους εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων. Οταν βρίσκονται στην εξουσία η τάση τους είναι να συμπτύσσονται προς τα δεξιά. Αν επικρατήσει ο φόβος τους για ριζικές αλλαγές, θα ξαναχάσουν.
Η λογική του κόμματος θα επικεντρωθεί στο πώς θα μετατρέψει το νέο βουλευτικό κύμα σε νίκη στις επόμενες προεδρικές εκλογές. Θα το καταφέρει, όμως, μόνον αν δείξει ριζοσπαστική τόλμη, αυτήν ακριβώς που της έδωσαν οι ψηφοφόροι: να μην επιστρέψει δηλαδή στο status quo του κλασικού της φιλελευθερισμού, προσπαθώντας να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις και της οικονομικής ελίτ και της πλατιάς μάζας των εργαζομένων. Ετσι θα καταφέρει να αμβλύνει την κοινωνική πόλωση της αμερικανικής κοινωνίας, που την έχει οδηγήσει σε εμφύλια μάχη αξιών εδώ και μια εικοσαετία. Αν όχι, η πολιτική και κοινωνική κρίση στην Αμερική θα συνεχιστεί σε δεινότερα μονοπάτια.
Στην οδύνη του μέσα ο Μπουκάλας αφήνεται να κυλιστεί ποιητικά μέσα σε κάποιες εγγενείς στο λεκτικό ξεψύχισμα μορφές: στο μοιρολόι, την τραγωδία, την ελεγεία, την επωδή, την προσευχή, το ανάθεμα, το ξόδι, το ξόρκι, την κατάρα. Μα και στο κάλεσμα επίσης, που είναι συνάμα προσφώνηση, ονοματοθέτηση, ανάκληση, ανάμνηση, μαζί με χάδι. Το πώς – με πόσους τρόπους, λέξεις, φωνές – ο ποιητής επιζών γονιός καλεί τον άλλον της ψυχής του, το παιδί που έχασε, που το πήρε ο Ανίκητος Άλλος, είναι συγκλονιστικό. Σαν μουσικό μοτίβο που επανέρχεται όταν φωνή δεν βγαίνει πια να τραγουδήσει.
ΤΟ ΛΕΩΦΟΡΕΙΟ
Άφησα το αυτοκίνητο κάπου στα σκοτεινά και βγήκα έξω περπατώντας χωρίς λόγο. Ίσως γιατί υπέφερα απ’ τη δίψα. Μπήκα σε ένα φτηνό ταβερνείο που ήταν κάπως σαν δίπατο λεωφορείο. Μια Ινδιάνα, κοντή σερβιτόρα, μου είπε ότι μόλις είχαν φτιάξει
σούπα από κίτρινα φασόλια που τα βράζουν με ένα μυρωδικό που φυτρώνει εκεί τριγύρω. Μου τη σέρβιρε καυτή με ένα χαμόγελο. Όμως δεν υπήρχε τραπέζι, μόνο ένα πάσο από όπου περνούσαν διάφοροι περίεργοι, κάποτε φίλοι. Πέρασε και η Ρώμη με ένα
κατάμαυρο φόρεμα, θλιμμένη κι ολομόναχη, ώσπου χάθηκε στο βάθος. Ο διπλανός μου ήταν μούσκεμα. Είχε βγει να στρίψει ένα τσιγάρο και τότε είδα ότι στη μισή κουζίνα η βροχή έπεφτε από παντού. Γύρισε και μου είπε, με αυτό το ύφος του βετεράνου,
ότι εδώ ξενύχταγαν εκείνες οι περίφημες παρέες, εδώ είχαν γίνει εκείνες οι θρυλικές επαναστατικές συνομιλίες, τα σχέδια που κάποια στιγμή ανέβηκαν στο λεωφορείο και δεν κατέληξαν ποτέ. Ξεφλούδιζε αργά αργά με ένα μαχαίρι μια ρόδινη κολοκύθα,
σαν αυτές που οι Ινδιάνοι ή οι Αρβανίτες κρεμούν στον ήλιο κι όταν από μέσα ξεραθούν και μείνουν μόνο τα σπόρια τις χρησιμοποιούν σαν όργανα κρουστά για να ανταλλάσσουν σινιάλα. Μου φάνηκε παράξενη η ιδέα εφόσον άνθρωποι δεν υπήρχαν πουθενά, μόνο εγώ και μια ανάμνηση με μάσκα κουλουριασμένη στο πίσω κάθισμα. Πρέπει να βγω από αυτό το όνειρο, να κατεβώ από αυτό το λεωφορείο. Να βγω γυμνός με τα ρούχα παραμάσχαλα, να με ξεπλύνει η βροχή.
Ο Στάθης Γουργουρής εξηγεί τον όλεθρο που εξαπολύει στην αμερικανική κοινωνία και στον κόσμο γενικά η κυβέρνηση Τραμπ. Αναφορές στους βομβαρδισμούς του Ιράν, τους εκβιασμούς του Ισραήλ, και την καταστροφή των πανεπιστημίων.
Το ότι η γλώσσα είναι κύριο χαρακτηριστικό του ανθρωπίνου όντος είναι κάτι τετριμμένο. Βέβαια, η επιστήμη γνωρίζει πια ότι και άλλα ζώα έχουν γλώσσα επικοινωνίας: τα δελφίνια, οι φάλαινες, σίγουρα τα πουλιά—για αυτό δε το τελευταίο δεν χωράει αμφιβολία και μάλιστα με πρωτοφανή πολυπλοκότητα. Έχουν δε γίνει μελέτες που θεωρούν ότι η γλωσσική δυνατότητα των Homo Sapiens και ενδεχομένως των άμεσα προγόνων τους είναι μια μετεξέλιξη της μουσικότητας στην οποία βασίζεται η επικοινωνία των πουλιών. Οι μελέτες αυτές θεωρούν ότι η γλώσσα είναι ένα θεμελιακά ηχητικό είδος—το λένε δε ρητά μουσικό, γιατί έχει ρυθμό και χροιά, είναι δηλαδή ένα τραγούδι χωρίς λόγια, όπως πολλές φορές ακόμη και τώρα σφυρίζουμε ένα σκοπό, είτε γιατί απλώς μας αρέσει είτε για να επικοινωνήσουμε επί τούτου, κάποιες φορές συνθηματικά ή συνωμοτικά.
Αυτό που ονομάζουμε άναρθρες κραυγές, σε κάποια φάση της εξέλιξης μας ήταν γλώσσα, είχε επικοινωνιακό νόημα. Γνωρίζουμε πολύ καλά από την ίδια μας την εμπειρία πως τα παιδιά επικοινωνούν στα πρώτα βήματα της ζωής τους δημιουργώντας μια δική τους γλώσσα, την οποία, ως γονείς, γρήγορα οφείλουμε να μάθουμε για να ανταποκριθούμε, ενώ τους διδάσκουμε την γλώσσα που σύντομα θα τα εντάξει στην κοινωνία.
Μουσικά, ο Μαζωνάκης δεν έχει όρια, άσχετα αν επιδέχεται διάφορες ταμπέλες. Ακόμα κι αυτές είναι ασυνάρτητες και ανιστόρητες. Εξάλλου στα καψουροτράγουδα, δηλαδή torch songs που είναι το ορίτζιναλ όνομα του είδους, μεγαλούργησε μοναδικά η Billie Holiday. Κάπως έτσι, με αυτόν τον μπλουζ τρόπο, λέει συγκλονιστικά το «Ξημερώνει πάλι» και το «Τέσσερις» με σόλο πιάνο. Το «Μου λείπεις» είναι σκα ρυθμός, θα μπορούσαν να το είχαν παίξει οι Specials στο πανκ Λονδίνο το 1979. Βέβαια το ανατολίτικο βιολί, που ήταν αυτοσχέδια έμπνευση του βιολιστή Νίκου Χατζόπουλου βαθιά μεσάνυχτα στο στούντιο, κάνει το τραγούδι λαϊκό. Ο Μαζωνάκης θα μπορούσε κάλλιστα να είχε τραγουδήσει Άσιμο. «Η φιλοσοφία μου», που είναι ένα χαρούμενο ρέγκε τραγούδι ξενοιασιάς, καθόλου λαϊκό, έχει στοιχεία Άσιμου και Άκη Πάνου μαζί όσον αφορά την ψυχοσύνθεση που σκαρώνει ο Μαζωνάκης. Γιατί ο ερμηνευτής αυτός υπήρξε όντως συνθέτης, όχι τραγουδιών αλλά καταστάσεων και αισθήσεων, που υπερβαίνουν την μουσική σύνθεση και γίνονται εμβληματικές αυτές καθαυτές (Gucci, Ζηλεύω, Ανήκω σε μένα, Παιδί της νύχτας).