Γιατί ριζική εμμένεια; Γιατί ο υπερβατικός λόγος, ο οποίος υπάρχει παντού στην ανθρώπινη σκέψη, στην ίδια την γλώσσα ανεξαρτήτως πολιτισμικών διαφορών, είναι σε τελευταία ανάλυση μια μετάθεση της ανθρώπινης ποιητικής/φαντασιακής δυνατότητας σε κάτι έξω από αυτήν και ως εκ τούτου, σε τελευταία ανάλυση, μια αυτό-υποδούλωση στην ίδια την ανθρώπινη φαντασία, μια εθελοδουλεία για να χρησιμοποιήσουμε τον γνωστό όρο του Ετιέν ντε λα Μποεσί. (Δική μου ορολογία βέβαια, όχι του Μπαλτά). Αυτή η μετάθεση είναι η βασική προϋπόθεση του υπερβατικού λογισμού αν και προφανώς, ως αντικείμενο της ίδιας της υπέρβασης, ανύπαρκτο, εφόσον η σκοπιά της υπέρβασης αρνείται – απωθεί, θα λέγαμε ψυχαναλυτικά – την αυτονομία της μετάθεσης.

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια από τις κρισιμότερες στιγμές της ιστορίας της, με άδηλο μέλλον και ανοιχτά ενδεχόμενα. Μέσα στις συνθήκες αυτές, έγινε ένα δημοψήφισμα που κατέγραψε τη στάση και τις διαθέσεις της κοινωνίας, ανακεφαλαιώνοντας το παρελθόν και προεικονίζοντας το μέλλον. Είναι μια μοναδική ευκαιρία να δούμε την ιδεολογική, κοινωνική, νοοτροπιακή και πολιτική ακτινογραφία της Ελλάδας – όχι στατικά, αλλά ως αποτύπωση ροών και δυναμικών. Το γεγονός ότι στο δημοψήφισμα η Ευρώπη έχει πρωταγωνιστικό χαρακτήρα, το κάνει ακόμη πιο σημαντικό – όχι μόνο ως προς την ευρωπαϊκότητα των Ελλήνων αλλά και ως προς τις προσδοκίες τους για τη δημοκρατική λειτουργία της Ευρώπης. Από την άποψη αυτή το ελληνικό δημοψήφισμα ήταν επίσης και ένα ευρωπαϊκό δημοψήφισμα.