Το Ευρωπαϊκό νόημα του δημοψηφίσματος

Το δημοψήφισμα όμως είναι μια κίνηση ευρωπαϊκής πολιτικής, η οποία ανατρέπει σε ένα βαθμό αυτή την ανισότητα ισχύος. Γιατί, αλίμονο, τι σόι Ευρώπη είναι αυτή που προβιβάζει τον γραφειοκράτη σε σχέση με τον πολίτη μιας δημοκρατίας; Με ποιο σκεπτικό, με τι επιχείρημα, θα μπορέσουν οι λοιποί αξιωματούχοι της Ε.Ε. να αμφισβητήσουν μια δημοκρατική απόρριψη της κυρίαρχης πολιτικής τους;

Μια νέα κυβερνητικότητα της Αριστεράς πρέπει να κινητοποιήσει, εν πλήρη γνώσει και ευθύνη, τις αστυνόμους οργάς, όπως έλεγε ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη. Πόσο παράξενα ηχεί αυτή η φράση στα σύγχρονα αυτιά μας! Και όμως, τι άλλο μπορεί να σημαίνει μια πολιτική αυτονομίας στο πλαίσιο της νομιμοποιημένης παρανομίας του σήμερα; Μόνο μια πολιτική που θα επαναφέρει τον νόμο στο κοινόν άστυ –τον νόμο που θεσπίζεται από κοινού, που αφορά το σύνολο της κοινωνίας, που δεν εξαιρεί προς όφελος (ή ζημία) μερικών– και, ταυτόχρονα, μια πολιτική τόλμη (τόλμας χάριν, λέει ο Σοφοκλής στο ίδιο χορικό), που δεν θα κουβαλάει ενοχές για την οργή της – προσοχή, όχι το τηλεκατευθυνόμενο συναίσθημα των λεγόμενων «αγανακτισμένων πολιτών» αλλά το δημιουργικό πάθος (οργή, στην κυριολεξία της) για μια έννομη, δίκαιη, κοινωνία που δεν γίνεται να περιοριστεί στη θητεία οιουδήποτε εντεταγμένου πολιτικού προσώπου ή κόμματος, αλλά αφορά την καθημερινή δράση του κάθε πολίτη απέναντι στη νομιμοποιημένη παρανομία, ακόμη και αν αυτή τον εξυπηρετεί.