Βιβλία και Άρθρα

Stathis Gourgouris Stathis Gourgouris

Αριστερή κυβερνητικότητα στην πράξη

Η κυβέρνηση με λαϊκή εντολή είναι, πρώτον, κυβέρνηση όλης της χώρας και, δεύτερον, ως κυβέρνηση επιβάλλεται να λειτουργήσει εργαλειακά, να πάρει σαφείς και καίριες αποφάσεις σε συγκεκριμένες ιστορικοπολιτικές συνθήκες και όρια που κληρονομεί. Το κίνημα παραμένει στα χέρια των πολιτών που το δημιούργησαν και, ασχέτως των συγκεκριμένων κινήσεων μιας κυβέρνησης, οφείλει να συνεχίσει να λειτουργεί στους δικούς του χώρους (στη γειτονιά, στους χώρους εργασίας, στο σχολείο κ.λπ.), με τις ίδιες πρακτικές αλληλεγγύης, κριτικής και δημοκρατικής δημιουργίας. Το κίνημα δεν λειτουργεί εργαλειακά, λειτουργεί βάσει μιας αυτοδύναμης κριτικής φαντασίας. Δεν δεσμεύεται από τις κυβερνητικές πρακτικές, αλλά τις αντιμετωπίζει με τον σεβασμό της κριτικής αλληλεγγύης: οφείλει ταυτόχρονα να αναλύει τις κυβερνητικές πρακτικές ρεαλιστικά και να πράττει ως συνδετικός κρίκος με τα ευρύτερα κοινωνικά στρώματα. Αυτό που έχω ονομάσει «κυβερνητικότητα της Αριστεράς» συνίσταται σε αυτόν ακριβώς τον συνδυασμό κυβέρνησης και κινήματος.

Read More
Stathis Gourgouris Stathis Gourgouris

Λεξικό [αναμνήσεων των] δρόμων της μελάνης γράμματος που ταχυφαγικά θησαυρίστηκαν στη [βαλκανική] γλώσσα μάχης με εικόνες

Έτσι ο Χουλιάρας κατάφερε να δημιουργήσει ένα αέναο έργο, το οποίο όχι μόνο (εξ ορισμού) δεν τελειώνει, αλλά είναι δύσκολο να βρει κανείς πού αρχίζει, αφού ό,τι περιέχει έχει ήδη υπάρξει πριν γραφτεί, όχι μόνο στον χρόνο του εαυτού και την ιστορία του άλλου, αλλά και σε ιστορίες, εαυτούς και άλλους που έχουν ήδη εμφανιστεί σε άλλα βιβλία, προηγούμενα μόνο και μόνο γιατί συνέβησαν σε άλλες ημερομηνίες. Οι ζωές των βιβλίων των ανθρώπων δεν ακολουθούν εξελικτική τροχιά. Οι άνθρωποι λέγεται ότι διαιωνίζουν το είδος, αλλά αυτό είναι μια απάτη θρησκευτικής προελεύσεως. Τα βιβλία αδιαφορούν, δεν έχουν τέτοιες αγωνίες. Γι' αυτό και μπορούν να κάτσουν στο ράφι ή στο πορτμπαγκάζ ενός αυτοκινήτου σε πλήρη ακινησία, μέχρι να βρεθεί το χέρι που θα τα ξαναβάλει στη ροή του χρόνου. Αλλά και τότε όμως αφήνουν τον εαυτό τους ελεύθερο στο τυχαίο, δίχως απαιτήσεις πληρώματος του χρόνου. Μυθογράφοι, όπως ο Χουλιάρας, θα έλεγαν ότι κάθε βιβλίο ήδη ξέρει το χέρι που θα του αποταθεί, ακριβώς γιατί γουστάρει να αφήνεται στην τύχη του.

Read More
Stathis Gourgouris Stathis Gourgouris

Έθνος Όνειρο. Διαφωτισμός και Θέσμιση της Σύγχρονης Ελλάδας

Με φόντο την αυξανόμενη εθνικιστική βία που σημάδεψε την τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα, το βιβλίο αμφισβητεί τις καθιερωμένες αναλύσεις για τη συγκρότηση του έθνους, μελετώντας την ονειρική επιρροή του στη σύγχρονη κοινωνική φαντασία. Ο συγγραφέας, ακολουθώντας και επεκτείνοντας το στοχασμό του Κορνηλίου Καστοριάδη, υποστηρίζει ότι η εθνική φαντασίωση βρίσκεται στον πυρήνα του Διαφωτισμού, ενσαρκώνοντας το ουσιαστικό παράδοξό του: συγκεραίνει την ανθρωπολογική οικουμενικότητα με την υπεροχή του εθνικού ιδεώδους. Σημαντικό στοιχείο της λειτουργίας του παραδόξου αυτού -και θεμελιακό στοιχείο της αμφισημίας του- είναι η Ελλάδα, το οικουμενικό άλλοθι και η πολιτισμική προϋπόθεση πίσω από την εθνοπολιτισμική συγκρότηση ολόκληρης της αποικιοκρατικής Ευρώπης. Αν το έθνος αποτελεί ονειρική κατάσταση, είναι μάταιο να προσπαθήσουμε να το ερμηνεύσουμε μπορούμε μόνο να κρίνουμε την πορεία του.

Read More
Stathis Gourgouris Stathis Gourgouris

Στοχάζεται η λογοτεχνία;

Με ποιον τρόπο, άραγε, η λογοτεχνία μάς δίνει πρόσβαση στη γνώση, και τι είδους γνώση είναι αυτή; Ο συγγραφέας βάζει στοίχημα ότι ο τρόπος με τον οποίο η λογοτεχνία δημιουργεί γνωστικά αντικείμενα ανατρέπει, με πλήθος ριζικών ερωτημάτων, τον τρόπο που κατανοούμε το καθεστώς της σκέψης, ίσως και το ίδιο το νόημα του στοχάζεσθαι.

Έχει η λογοτεχνία τη δυνατότητα να λειτουργήσει θεωρητικά εκ των ενόντων, μέσα από το ίδιο το μυθογραφικό της ιδίωμα και πέρα από το αναλυτικό πλαίσιο που έχουμε κληρονομήσει ως πεμπτουσία της θεωρητικής πράξης, σύμφωνα με την παράδοση της δυτικής φιλοσοφίας; Δεδομένου ότι η λογοτεχνία εκφράζει τη μυθογραφική δύναμη της σύγχρονης κοινωνίας με τρόπο που κανένα ΜΜΕ δεν μπορεί να συναγωνιστεί, ο συγγραφέας σκηνοθετεί μια ανάγνωση του μύθου εναντίον όσων τον θεωρούν φορέα κοινωνικών ταυτοτήτων, με σκοπό να αναδείξει την απελευθερωτική του ισχύ ως φορέα μη εργαλειακής και ριζικά υπερβατικής γνώσης, η οποία, όμως, παραμένει αναντίρρητα αντιθεολογική και εγκόσμια.

Read More
Stathis Gourgouris Stathis Gourgouris

Φιλοσοφία και μετουσίωση

Κείμενο σε αφιέρωμα για τον Κορνήλιοο Καστοριάδη, το οποίο δεν συμπεριληφθηκε στο Ενδεχομένως αταξίες.

Εστιάζει στην σχέση ψυχαναλυτικής και πολιτικής θεωρίας στην σκέψη του Καστοριάδη, με έμφαση στην έννοια της μετουσίωσης.

Read More